Duch religii
Legalizm i religijna forma bez życia
Opis
„Duch religii” nie jest biblijną nazwą konkretnego demona. Jest określeniem używanym przez część nauczycieli zajmujących się walką duchową i uwolnieniem wobec religijności, która zachowuje zewnętrzną formę pobożności, ale oddala człowieka od żywej relacji z Bogiem.
Frank i Ida Mae Hammondowie wyróżniają osobną grupę duchów „RELIGIOUS”. Umieszczają w niej między innymi rytualizm, formalizm, legalizm, obsesję doktrynalną, błąd doktrynalny i religijność. Nie chodzi więc po prostu o człowieka gorliwego w wierze, ale o sytuację, w której religijna forma zaczyna zajmować miejsce prawdy, łaski i rzeczywistego posłuszeństwa Bogu.
Biblijny obraz takiej religijności szczególnie wyraźnie pojawia się w sporach Jezusa z faryzeuszami. W Mk 7,6 Jezus przywołuje słowa Izajasza:
„Lud ten czci mnie wargami, ale serce ich daleko jest ode mnie.”
Następnie zarzuca swoim rozmówcom, że potrafią unieważnić Boże przykazanie ze względu na własną tradycję. Problemem nie jest tutaj samo przestrzeganie zasad, lecz sytuacja, w której religijna forma zaczyna zastępować rzeczywiste poddanie Bogu.
Duch religii może więc prowadzić do legalizmu, religijnej pychy, osądzania innych i budowania poczucia własnej sprawiedliwości na tym, co człowiek robi, czego nie robi albo do jakiej grupy należy. Zewnętrzna poprawność staje się wtedy ważniejsza niż stan serca.
Może również pojawić się silne przywiązanie do tradycji, sposobu modlitwy, określonego stylu nabożeństwa albo własnego rozumienia doktryny do tego stopnia, że wszystko, co wykracza poza przyjęty schemat, zostaje automatycznie odrzucone. Hammondowie właśnie dlatego łączą ten obszar z formalizmem, legalizmem i obsesją doktrynalną.
Vlad Savchuk wskazuje również na przeciwstawienie religijnego ducha działaniu Ducha Świętego. W jego nauczaniu człowiek może reagować nie pod wpływem prowadzenia Ducha, lecz z potrzeby zachowania religijnej pozycji, udowodnienia swojej poprawności albo przeciwstawienia się temu, co kojarzy mu się z inną formą religijności.
Nelson Schuman również używa określenia „religious spirit” wobec religijności, która przez poczucie winy, presję i ludzkie reguły może prowadzić do kontrolowania innych. W jego nauczaniu zewnętrzna religijność może wyglądać na pobożność, a jednocześnie nie wydawać owocu zgodnego z charakterem Chrystusa.
Dlatego nie każda tradycja, liturgia, dyscyplina duchowa czy troska o doktrynę jest przejawem ducha religii. Problem zaczyna się wtedy, gdy forma zastępuje relację z Bogiem, ludzkie reguły zajmują miejsce Jego Słowa, a pobożność staje się źródłem pychy, kontroli i osądzania innych.
Sednem tego działania jest religia bez przemiany serca — dużo zewnętrznej poprawności, ale coraz mniej pokory, łaski, prawdy i rzeczywistego poddania Bogu.
Źródła
Frank i Ida Mae Hammondowie — Pigs in the Parlor, grupa „RELIGIOUS”
Vlad Savchuk — nauczanie dotyczące „religious spirit”
Nelson Schuman / Restored to Freedom — nauczanie dotyczące „religious spirit”
Biblia: Mk 7,6–13; Mt 23